2,500 Yıllık Boncuklu Kefenin Sırrı Nihayet Ortaya Çıktı

2,500 Yıllık Boncuklu Kefenin Sırrı Nihayet Ortaya Çıktı

Antik Mısır’da ölülerin mumyalanmasının ardından üzerlerine genellikle keten bezler ile birlikte boncuklu cenaze kefenleri yerleştiriliyordu. Chicago Sanat Enstitüsü koleksiyonunda yer alan nadir bir örnek, Mısırbilimci Emily Teeter tarafından kapsamlı bir şekilde incelendi. Bu kefen, 45,7 santimetre uzunluğunda ve 40 santimetre genişliğinde olup bir insanın baş ve göğüs bölgesini kaplayacak boyutlara sahip.

Boncuklar koyu mavi, siyah, kırmızı, sarı, açık mavi ve turkuaz tonlarında kullanılarak işlenmiş. Kefenin üzerinde insan yüzü, kanatlı skarab böceği ve geniş bir yakalık gibi üç ana motif yer alıyor. Yüz kısmında yoğun bir şekilde kullanılan koyu mavi boncukların, gökyüzü tanrıçası Nut’a yapılan bir atıf olarak değerlendirildiği belirtiliyor. Bunun yanı sıra, yüzdeki turkuaz boncuklarla işlenmiş sakal, Kral Tutankhamun’un ünlü altın maskesindeki sakala benzer bir form taşıyor. Teeter, Nut tanrıçasının kollarının ölen kişiyi sarması gibi boncuk ağının da mumyayı sarmasının önemini vurguluyor.

Kefenin yüz kısmının hemen altında yer alan kanatlı skarab figürü ise, yaratılış ve yenilenmeyi simgeleyen güneş tanrısı Khepri’yi çağrıştırıyor. Genellikle mumyalama sırasında keten sargıların arasına gerçek tılsımlar yerleştirilse de, bu eserde skarab doğrudan boncuklarla kefenin üzerine işlenmiş. Kefenin en alt kısmındaki geniş yaka motifi ise sarı lotus çiçekleri ve kırmızı çiçeklerden oluşuyor. Bu boncuk ağları, genelde mumyanın üzerine yerleştirilen kırmızı keten bezin üstüne konuluyor ve arkadan bağlanan iplerle sabitleniyordu.

Kefenin temel işlevi, ölen kişinin bereket ve ölüler tanrısı Osiris’e dönüşümünü sağlamak. Teeter, bu süreci “Kefen ve ağ bir arada, Osiris’in sargılarını taklit ediyor. Böylece ölen kişinin tanrı ile özdeşleşmesini simgeliyor” şeklinde tanımlıyor. Chicago Sanat Enstitüsü, bu kefeni 19. yüzyılın sonlarında Luksor’daki Amerikan Presbiteryen Misyonu direktörü Rahip Chauncey Murch’ten satın aldı. Murch, Luksor’daki görevi boyunca Antik Mısır sanatına olan ilgisi ile tanınan hırslı bir koleksiyoncu olarak biliniyordu.